21 listopada uczniowie ponad stu gdańskich szkół  i przedszkoli zorganizują „Dzień Tumbo”, czyli Dzień Solidarności z Dziećmi i Młodzieżą w Żałobie. Tumbo to pomarańczowy słoń, maskotka - symbol Funduszu Dzieci Osieroconych, działającego przy Fundacji Hospicyjnej od 2006 r.

Fundacja Hospicyjna przygotowała dla szkół scenariusze zajęć i informatory ułatwiające organizację wydarzenia. Program Dnia Tumbo zawiera część teoretyczną i praktyczną. Uczniowie w rozmowie z nauczycielem, w młodszych klasach na podstawie lektury specjalnie opracowanych bajek, dowiadują się, czym jest żałoba, jakie pojawiają się wtedy emocje, jak sobie z nimi radzić. Ćwiczenia odwołują się do hasła: „Dzieci radzą sobie same tylko w bajkach”.

Jedną z historii, na podstawie których uczniowie rozmawiają o żałobie jest bajka pt. „Trzecie życzenie Tumbo”, opowiadająca o rodzinie Jarząbków, której przyjacielem jest sympatyczny słonik Tumbo. Kiedy pewnego dnia umiera ukochana gęś Jarząbków – Tina, bardzo zasmucony Tumbo pokazuje ludziom, jak radzić sobie z emocjami towarzyszącymi śmierci kogoś bliskiego, wspiera ich i pociesza. Tak jak robią to słonie, jedne z najbardziej empatycznych zwierząt na ziemi.

Bajka napisana przez Magdę Małkowską 21 listopada będzie miała swoją premierę. To już czwarta pozycja w serii Bajka-Plasterek, którą wydaje Fundacja Hospicyjna. Książeczkę zilustrowała Agnieszka Żelewska, dwukrotna laureatka prestiżowej nagrody Książka Roku  polskiej sekcji IBBY dla najlepszej książki dla dzieci. Książka dostępna jest w księgarni Fundacji Hospicyjnej:  (www.ksiegarnia.hospicja.pl), wkrótce także księgarniach internetowych i stacjonarnych w całej Polsce.

O potrzebie edukacji związanej z żałobą u dzieci opowiada Agnieszka Paczkowska, psycholog Hospicjum dla Dzieci i Dorosłych im. ks. E. Dutkiewicza SAC, Koordynatorka merytoryczna programu „Tumbo Pomaga”:

Dziecko osierocone często bywa zapomnianym żałobnikiem, czyli takim członkiem rodziny i społeczności szkolnej, którego wewnętrznego cierpienia się nie rozumie. Konsekwencją tego mogą być trudności w uzyskaniu równowagi w życiu czy rozwój zaburzeń w funkcjonowaniu w przyszłości.

Pomagający osobom w żałobie mogą działać nieskutecznie, udzielać nieadekwatnego wsparcia czy nie widzieć problemów osieroconych dzieci. Czynniki te mogą blokować rozpoczęcie żałoby, a gdy ona już trwa, utrudniać jej domknięcie. Jednym ze środowisk, które powinno dostrzec problem, jest szkoła, w której dzieci i młodzież spędzają dużo czasu. Zanim opracowano przebieg Dnia Tumbo w szkołach, Fundacja Hospicyjna zorganizowała warsztaty dla ponad 300 nauczycieli, dotyczące wsparcia osieroconych uczniów. Powstała również strona internetowa www.tumbopomaga.pl zawierająca najważniejsze informacje o tym, jak rozmawiać z dzieckiem w żałobie.

Przyczyny powikłania procesu żałoby

Tabu śmierci

Temat śmierci bywa wypierany ze świadomości społecznej, przez co dziecko wchodząc w okres żałoby, może mieć wokół siebie rówieśników i dorosłych, którzy nie potrafią rozmawiać o przeżywaniu takiej straty. Wśród tych dorosłych często są także ich nauczyciele i wychowawcy, którzy powinni dawać pierwsze i ważne wsparcie po stracie.

Stereotypy dotyczące żałoby

Powszechne jest poczucie, że dzieci szybciej przechodzą kryzys wywołany śmiercią bliskiego. Brak wiedzy o żałobie dziecięcej powoduje, że sytuacja dzieci jest niedostatecznie rozumiana. Tymczasem z badań wynika, że jest to proces skomplikowany. Blisko 40% dzieci doświadczonych utratą rodzica przejawia problemy emocjonalne dłużej niż rok. Dotyczą ich istotne, utrzymujące się nawet do 2 lat po śmierci rodzica, zmiany w funkcjonowaniu codziennym. Większość osieroconych dzieci nie jest też w stanie w tym czasie otwarcie okazywać swych uczuć związanych ze śmiercią rodzica. Pokonywanie tych stereotypów dotyczy całego społeczeństwa, ale w szczególności pedagogów, będących w bezpośrednim kontakcie z dziećmi i młodzieżą.

Nieumiejętny dobór rodzaju wsparcia

Wraz z wystąpieniem sytuacji utrudniających przeżycie żałoby wzrasta możliwość powikłań procesu żałoby, a dziecko i jego bliscy powinni otrzymać dodatkowe, specjalistyczne wsparcie. Do czynników najbardziej utrudniających należy nagły charakter śmierci, wcześniejsze trudne relacje ze zmarłym, brak odpowiedniego wsparcia w domu czy nieodpowiednie zachowanie rówieśników, pedagogów i nauczycieli wobec kryzysu związanego ze stratą.

Dane statystyczne podają szacunkową liczbę osieroconych, pozbawionych przynajmniej jednego rodzica młodych ludzi (około 400 tys. w tym 7,5 tys. sierot zupełnych w 2007 roku). Jest to ponad 4% populacji dzieci i młodzieży w wieku do 20 lat. Istotną staje się zatem kwestia jak najwcześniejszych działań prewencyjnych i wczesnej interwencji - podejmowanych wspólnie przez opiekę społeczną, opiekę zdrowotną, ale także hospicja i placówki oświatowe.

Program „Tumbo Pomaga” jest przykładem systemowego modelu opieki, który zawiera wiele elementów wspierających, łącząc edukację z pomocą finansową. Aby wesprzeć dzieci materialnie, w 2006 utwo­rzyliśmy Fundusz Dzieci Osieroconych Tumbo Pomaga (www.funduszdzieci.pl), dzięki któremu otrzymują one pomoc w formie wyprawek szkolnych, pre­zentów z okazji świąt czy Dnia Dziecka oraz wsparcie edukacyjne. Pod znakiem słonika działa też program psychopedagogicznego wsparcia „Tumbo Pomaga”, z którego poza osieroconymi dziećmi mogą korzystać także rodzice, opiekunowie i pedagodzy (www.tumbopomaga.pl oraz tumbolinia: 800 111 123, Bajki Plasterki, Dzień Tumbo). Bez zaangażowania placówek oświatowych, bez wsparcia nauczycieli, duża część pomocy nie mogłaby się odbyć. Wierzymy, że 3 lata funkcjonowania Dnia Tumbo w szkołach przyczyniło się do zwiększenia liczby dzieci osieroconych, którym najbliższe otoczenie umiało pomóc.

Fundacja Hospicyjna

Konto
72 1540 1098 2001 5562 4727 0001
KRS 0000 201 002

Zamów kartkę!

Konkurs

Przekaż darowiznę online

kwota:

Rocznik

Księgarnia